Ο τρύγος που μυρίζει Κρήτη

Κάθε χρόνο, εκεί γύρω στον Δεκαπενταύγουστο, στα χωριά της Κρήτης αρχίζει να πλανιέται μια γνώριμη μυρωδιά: το άρωμα του ώριμου σταφυλιού. Είναι το σημάδι ότι ο τρύγος πλησιάζει. Κι ας νομίζουν πολλοί ότι όλα αρχίζουν εκείνες τις λίγες μέρες του μαζέματος, στην πραγματικότητα η ιστορία ξεκινά μήνες πριν, όταν ο χειμώνας υποχωρεί και οι πρώτες πράσινες άκρες των κληματόφυλλων κάνουν δειλά την εμφάνισή τους. Στο χωριό Αλίκαμπος, στα ημιορεινά του Αποκόρωνα, η οικογένεια Ντουράκη ζει αυτή την ιστορία εδώ και δεκαετίες. Για τους ανθρώπους του οινοποιείου, ο τρύγος δεν είναι απλώς μια αγροτική εργασία, αλλά μια τελετουργία που ενώνει τις γενιές. Από τον Μάρτη μέχρι το καλοκαίρι, οι αμπελώνες παρακολουθούνται καθημερινά: τα κλήματα κλαδεύονται με φροντίδα, οι καρποί προστατεύονται από τον δυνατό ήλιο και τον άνεμο. Όλα αυτά γίνονται για ένα και μόνο στόχο: να φτάσει το σταφύλι στο οινοποιείο υγιές, ώριμο και «καλομαθημένο». Η διαδικασία του τρύγου είναι μια ενθουσιώδης αλλά και πολύ δύσκολη εργασία. Στο Οινοποιείο Ντουράκη, οι εργάτες και η ομάδα οινοποίησης μαζεύονται από νωρίς. Τα σταφύλια κόβονται πάντα στο χέρι, για να φτάσουν στο πατητήρι όσο πιο ανέγγιχτα γίνεται. Κατά τη διάρκεια του τρύγου μπορεί κάποιος να ακούσει καθημερινές ιστορίες, πειράγματα, αστεία, αλλά και αναμνήσεις από περασμένους τρύγους, μαζί με αναφορές για το αν το αμπέλι απέδωσε φέτος περισσότερο ή λιγότερο από την προηγούμενη χρονιά.

Στο οινοποιείο τα σταφύλια ζυγίζονται και μετά προχωρούν στην επεξεργασία. Αποραγώνονται και οδηγούνται στο πιεστήριο, αν πρόκειται για λευκό ή ροζέ μούστο. Αλλιώς, ο σταφυλοπολτός μεταφέρεται στη δεξαμενή για τη λεγόμενη «στραφυλάδα», την παραμονή δηλαδή του μούστου με το φλοιό και το κουκούτσι, ώστε να εξαχθεί το βαθύ κόκκινο χρώμα και ο πλούτος των αρωμάτων. Οι οινολόγοι παρακολουθούν τη θερμοκρασία, μετρούν σάκχαρα, δοκιμάζουν καθημερινά μικρές ποσότητες. Για τους περισσότερους, όλα αυτά μοιάζουν πολύ τεχνικά, αλλά η αλήθεια είναι πως πίσω τους κρύβεται κάτι απλό: η επιθυμία να μετατραπεί ο μόχθος της γης σε ένα κρασί που θα λέει την ιστορία του τόπου. Και κάθε κρασί στο Οινοποιείο Ντουράκη έχει τη δική του ιστορία.

Άλλο γεννήθηκε σε πλαγιές με θέα τα Λευκά Όρη, άλλο στις πιο ζεστές πεδινές περιοχές του Αποκόρωνα. Άλλο ωριμάζει σε βαρέλια, παίρνοντας αρώματα βανίλιας και ξύλου κι άλλο παραμένει δροσερό και φρουτώδες, όπως το θέλει η νέα γενιά οινόφιλων. Όταν, μήνες αργότερα, ανοίγει το πρώτο μπουκάλι της νέας χρονιάς, δεν είναι απλώς κρασί. Είναι όλη η διαδρομή από το αμπέλι στο ποτήρι: από το κλάδεμα, το ξεφύλλισμα, τον τρύγο, τις ατελείωτες ώρες στο οινοποιείο, τις φωνές, τα χαμόγελα, τον ενθουσιασμό, το άγχος, και τέλος τη χαρά και την αγωνία της εμφιάλωσης και της σωστής διατήρησης. Κι έτσι, ο τρύγος στην Κρήτη και ειδικά στον Αλίκαμπο, μένει πάντα μια γιορτή. Μια υπενθύμιση ότι η φύση, όταν τη σέβεσαι, σου χαρίζει κάτι μαγικό: κρασί που κουβαλά τον χαρακτήρα του τόπου και την ψυχή των ανθρώπων του.